ბლოგი

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, 2025 წლის განმავლობაში ქვეყანაში 5 969 ავტოსაგზაო შემთხვევა დაფიქსირდა. მართალია, ინციდენტების უდიდესი ნაწილი მძღოლების შეცდომებით, არასწორი მანევრირებით, სიჩქარის გადაჭარბებით ან გასწრების წესების დარღვევითაა გამოწვეული. ამ ფონზე, კიდევ უფრო საგანგაშოა ის, რომ ამავე პერიოდში ტექინსპექტირების გარეშე ტრანსპორტის მართვის 258 744 შემთხვევა გამოვლინდა.

რომელი ტექნიკური ხარვეზები იწვევს ავარიებს ყველაზე ხშირად?

ამერიკის შეერთებული შტატების საგზაო უსაფრთხოების ეროვნულმა ადმინისტრაციამ (NHTSA) შეისწავლა ის საგზაო შემთხვევები, რომელთა მთავარ მიზეზს ტექნიკური გაუმართაობა წარმოადგენდა. მონაცემების მიხედვით, მსგავს სიტუაციებში ავარიების 35% საბურავების პრობლემებს უკავშირდებოდა, 22% კი სამუხრუჭო სისტემას. საჭის მექანიზმის, დაკიდებისა და ძრავის გაუმართაობა შემთხვევათა მხოლოდ 3%-ში დაფიქსირდა.

ალაბამის უნივერსიტეტის კვლევამ ეს საკითხი კიდევ უფრო დეტალურად შეისწავლა. ავარიაში მოხვედრილი გაუმართავი ავტომობილების 42%-ში სამუხრუჭო სისტემის ხარვეზი გამოვლინდა, 22%-ში კი საბურავების არასათანადო მდგომარეობა დადასტურდა. საგულისხმოა ისიც, რომ ამ ავტომობილების დაახლოებით 67% 10 წელზე მეტი ასაკის იყო.

ეს მაჩვენებელი საქართველოსთვის განსაკუთრებით აქტუალურია, რადგან ქვეყანაში იმპორტირებული ავტომობილების დიდი ნაწილი 6 წელზე მეტი ასაკისაა. შესაბამისად, ზემოთ აღწერილი ხარვეზების წარმოქმნის საფრთხე მაღალია და რეგულარული ტექდათვალიერება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. 

რა მოწმდება ტექინსპექტირებაზე ავარიების თავიდან ასაცილებლად?

ტექინსპექტირებისას შესამოწმებელი კომპონენტების ჩამონათვალი ზუსტად იმ მიმართულებებს მოიცავს, რომლებიც, კვლევების მიხედვით, ავარიების მიზეზი ხდება. 

• სამუხრუჭო სისტემა: ფასდება მუხრუჭის ეფექტურობა, დისკების მდგომარეობა, სითხის დონე და ხელის (სადგომი) მუხრუჭის გამართულობა. 

• განათება: მოწმდება ფარები, მოხვევის მაჩვენებლები, სამუხრუჭე და უკუსვლის შუქები, სანომრე ნიშნის განათება და საავარიო სიგნალები. 

• საბურავები: მოწმდება გამოშვების წელი, პროტექტორის სიღრმე, ნახატი, ზომა და საერთო მდგომარეობა. 

• ხილვადობა და საქარე მინა: მინამწმენდების მოქმედების არეში არ უნდა იყოს ბზარი (დასაშვებია 5 მმ-მდე წერტილოვანი დეფექტი).

• გამონაბოლქვი და ხმაურის ნორმები: ბენზინზე მომუშავე ძრავებისთვის CO-ს ნორმა უქმ სვლაზე 0.5%-ია, მაღალ ბრუნზე კი 0.3%. მოწმდება ლამბდას კოეფიციენტი (1 ± 0.03), ხმაურის დონე და მაყუჩის მთლიანობა.

რას ადასტურებს საერთაშორისო კვლევები და სხვა ქვეყნების გამოცდილება?

რადგან ტექინსპექტირება იმ დეტალებს ამოწმებს, რომლებიც ავარიის მიზეზი ხდება, ბუნებრივია, რომ რეგულარული კონტროლისას ავტოსაგზაო შემთხვევების მაჩვენებელი უნდა იკლებდეს.

2023 წელს აშშ-ში უფრო მასშტაბური კვლევა ჩატარდა, რომელიც 50 შტატისა და ვაშინგტონის ოლქის 44-წლიან მონაცემებს ეყრდნობოდა. შედეგების მიხედვით, პერიოდული ტექინსპექტირების პროგრამის მოქმედებისას ავარიებისა და მძიმედ დაშავებული მგზავრების რაოდენობა საგრძნობლად მცირეა. საპირისპირო მაგალითია სამხრეთ კაროლინის შტატი, სადაც სავალდებულო შემოწმების გაუქმებიდან 11 წელიწადში საგზაო შემთხვევებით გამოწვეული სიკვდილიანობა 29%-ით გაიზარდა.

უსაფრთხოების სტანდარტების გაუმჯობესების მიზნით, ევროკავშირში კონტროლის მექანიზმები წლიდან წლამდე მკაცრდება. კერძოდ, 2025 წლის აპრილში მიღებული რეგულაციებით, ძველი ავტომობილების ყოველწლიური შემოწმება სავალდებულოა. ევროკომისიის გათვლებით, აღნიშნული ცვლილებები 2050 წლისთვის დაახლოებით 7 000 ადამიანის სიცოცხლეს გადაარჩენს და 65 000 პირს მძიმე დაზიანებისგან დაიცავს.

გაიარე დროული ტექინსპექტირება „გრინვეიში“ და მართე ავტომობილი რისკების გარეშე

ტექდათვალიერების პროცესში მოწმდება ის კომპონენტები, რომლებიც ავარიის სტატისტიკაში ყველაზე ხშირად ფიგურირებს. საერთაშორისო გამოცდილებაც ადასტურებს, რომ რეგულარული კონტროლი საგზაო შემთხვევებს მნიშვნელოვნად ამცირებს. ამიტომ, პირადი და სხვების უსაფრთხოებისთვის, ნუ გადადებ „გრინვეის“ სერვისცენტრში ვიზიტს.

ტექდათვალიერების ცენტრები მთელი ქვეყნის მასშტაბით 32 წერტილში ფუნქციონირებს. ვიზიტის წინასწარ დაჯავშნა ვებგვერდზე (greenway.ge/booking) ნებისმიერ დროს შეგიძლია, თუმცა მომსახურებას ნებისმიერ ფილიალში ჯავშნის გარეშეც მიიღებ.

ასევე მოქმედებს SMS შემახსენებელი სერვისი, რომელიც ტექინსპექტირების ვადის მოახლოების შესახებ წინასწარ გიგზავნით შეტყობინებას. თუ ავტომობილი პირველადი შემოწმებისას დახარვეზდა, პრობლემის გამოსასწორებლად 30 კალენდარული დღე გექნება. განმეორებითი ვიზიტისთვის შეგიძლია „გრინვეის“ ნებისმიერი ფილიალი შეარჩიო, რადგან თავდაპირველ სერვისცენტრში დაბრუნება სავალდებულო არ არის.

თუ ტექინსპექტირების ვადა გიახლოვდება, ვიზიტის დაგეგმვა „გრინვეიში” უკვე შეგიძლია.

„გრინვეის“ სერვისცენტრებში ყოველწლიურად ნახევარ მილიონზე მეტი ავტომობილი გადის ტექინსპექტირებას. გამოცდილებამ აჩვენა, რომ მანქანები ხშირად ისეთი მიზეზების გამო ხარვეზდება, რომელთა გამოსწორებასაც მძღოლი დამოუკიდებლად, საკმაოდ მარტივად შეძლებდა.

ამ ბლოგში ხუთ ყველაზე გავრცელებულ მიზეზს განვიხილავთ. თითოეული მათგანის მაგალითზე ავხსნით, თუ რა მოწმდება და როგორ უნდა მოემზადო წინასწარ.

განათება და მასთან დაკავშირებული მარტივად მოსაგვარებელი ხარვეზები

ტექინსპექტირებისას ავტომობილის განათების ყველა ელემენტი მოწმდება, მათ შორის ფარები, მოხვევის მაჩვენებლები, სამუხრუჭე შუქები, სანომრე ნიშნის განათება, უკუსვლის ფარები და საავარიო შუქსიგნალები.

ერთი დაზიანებული განათებაც კი საკმარისია, რომ მანქანამ ინსპექტირება ვერ გაიაროს. ამავდროულად, აღნიშნული პრობლემა ხშირ შემთხვევაში მარტივად გვარდება, რადგან ნათურის შეცვლას მხოლოდ რამდენიმე წუთი სჭირდება.

შემოწმებამდე სათითაოდ ჩართე ყველა შუქი და დარწმუნდი, რომ რომელიმე მათგანი გადამწვარი ან მბჟუტავი არ არის. მუხრუჭის სიგნალების შესამოწმებლად სხვას სთხოვე, სატერფულს ფეხი დააჭიროს, შენ კი მანქანას უკანა მხრიდან დააკვირდი.

სამუხრუჭე სისტემა და მისი კომპონენტები, რომლებსაც ყურადღება უნდა მიაქციო

სამუხრუჭე სისტემა ავტომობილის უსაფრთხოების უმნიშვნელოვანესი კომპონენტია, რომელიც ინსპექტირებისას სიზუსტით მოწმდება. პროცესის განმავლობაში ყურადღება ექცევა, მუხრუჭის ეფექტურობას, დისკების მდგომარეობას, სითხის დონესა და ხელის მუხრუჭის გამართულობას.

თუ დამუხრუჭებისას მანქანიდან უჩვეულო ხმაური, ხახუნი ან ვიბრაცია იგრძნობა, დიდი ალბათობით, ხუნდები გაცვეთილია ან დისკებია დაზიანებული. ამასთანავე, თუ სატერფული ჩვეულებრივზე მეტად რბილია და დაჭერისას ღრმად ეშვება, შესაძლოა სისტემაში არასაკმარისი სამუხრუჭე სითხე იყოს. 

საბურავები და დეტალები, რომლებიც არ უნდა გამოგრჩეს

ტექინსპექტირებისას საბურავების პროტექტორის გამოშვების წელი, სიღრმე, ნახატი, ზომა და საერთო მდგომარეობა ფასდება.

ტექინსპექტირებისას საბურავების შემოწმებისას ფასდება გამოშვების წელი, პროტექტორის სიღრმე, საერთო მდგომარეობა, ზომა და პროტექტორის ნახატი. 

ვინაიდან სხვადასხვა მახასიათებლის მქონე საბურავები მკვეთრი დამუხრუჭებისას მოცურების რისკს ზრდის, ერთ ღერძზე განსხვავებული წყვილის გამოყენება დახარვეზების მიზეზი ხდება.

შესაძლოა საბურავი ვიზუალურად კარგად გამოიყურებოდეს, თუმცა მაინც გამოსაცვლელი იყოს. დროთა განმავლობაში მასალა შრება და თავდაპირველ თვისებებს კარგავს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა ავტომობილი ხშირად მზეზე დგას. ამიტომ, ინსპექტირებამდე აუცილებლად დაათვალიერე მხარეები, რათა დარწმუნდე, რომ ზედაპირზე წვრილი ბზარები არ არის გაჩენილი.

საქარე მინა, მინაწმენდები და დასაშვები ნორმები

საქარე მინის მდგომარეობა ხილვადობის თვალსაზრისით მოწმდება. დადგენილი წესების თანახმად, მინამწმენდი მოქმედების არეში ბზარი ან ლაქა არ უნდა ფიქსირდებოდეს, თუმცა 5 მილიმეტრამდე ზომის წერტილოვანი დეფექტი, რომელიც ნაკენჭურის სახელითაა ცნობილი, დასაშვებად ითვლება.

ეს საკითხი ხშირად ხდება გაურკვევლობის მიზეზი. ზოგჯერ მიიჩნევენ, რომ ნებისმიერი ნაკენჭური დახარვეზების საფუძველია, ზოგჯერ კი მძღოლის მხრიდან თვალსაჩინო ბზარებს სათანადო ყურადღება არ ექცევა. ეჭვის არსებობის შემთხვევაში, ზუსტი პასუხის მიღება უშუალოდ სერვისცენტრში შეგიძლია, რადგან „გრინვეის“ ნებისმიერ ფილიალში დაზიანების ხარისხს ინსპექტორები ადგილზევე შეაფასებენ.

საქარე მინის გარდა, ცალკე მოწმდება მინამწმენდებიც. ისინი გამართულად უნდა მუშაობდეს, რადგან გაცვეთილი საფარს სათანადოდ ვერ ასუფთავებს და ხილვადობას აუარესებს, განსაკუთრებით ნალექიან ამინდში.

გამონაბოლქვის საკითხი და ბოლო წლებში შეცვლილი რეგულაციები

ბენზინზე მომუშავე ავტომობილებისთვის CO-ს (ნახშირჟანგის) დასაშვები ნორმა უქმ სვლაზე 0.5%, მაღალ ბრუნზე კი 0.3%-ია. 2020 წლის 1 აპრილის შემდეგ რეგისტრირებული ავტომობილებისთვის კი სავალდებულოა ლამბდას კოეფიციენტის კონტროლი, რომელიც 1 ± 0.03 ფარგლებში უნდა იყოს.

ბენზინზე მომუშავე ავტომობილებისთვის CO-ს დასაშვები ზღვარი 0.6%-დან 0.55%-მდე შემცირდა, იმავე პერიოდში კი შემოწმებას ხმაურის კონტროლიც დაემატა.

თუ მანქანა ჩვეულებრივზე მეტ კვამლს გამოყოფს ან მას სპეციფიკური, მძაფრი სუნი აქვს, ეს შესაძლოა ძრავის ან გამონაბოლქვის სისტემის გაუმართაობაზე მიანიშნებდეს. კვამლის ფერსაც მნიშვნელობა ენიჭება, რადგან შავი, ლურჯი ან თეთრი შეფერილობა სხვადასხვა ტიპის პრობლემაზე მეტყველებს.

დაზიანებული მაყუჩი ორმაგ რისკს ქმნის, რადგან ის, ერთი მხრივ, ზრდის გამონაბოლქვის მაჩვენებელს, მეორე მხრივ კი, ხმაურის დონეს. თითოეული მათგანი დამოუკიდებლად შეიძლება გახდეს ავტომობილის დახარვეზების საფუძველი.

ტექდათვალიერებამდე ძრავის ზეთის შეცვლა და სისტემის ვიზუალური შემოწმება პრობლემების დროულად აღმოჩენაში დაგეხმარება. განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციე მაყუჩს, რათა მასზე ხვრელი, ჟანგი ან ნაპრალი არ იყოს.

ინსპექტირებისთვის მომზადება დიდ დროს არ მოითხოვს. ნათურების, საბურავების, საქარე მინისა და გამონაბოლქვის დამოუკიდებლად გადამოწმება სულ რაღაც 15-20 წუთშია შესაძლებელი. თუ დათვალიერებისას ან მანქანის მართვისას რაიმე ხარვეზს შეამჩნევ, აუცილებლად მიაკითხე სერვისცენტრს და პრობლემა „გრინვეიში“ ვიზიტამდე, დათქმული თარიღის მოახლოებამდე მოაგვარე.

ტექინსპექტირების თარიღის მოახლოებასთან ერთად ავტომფლობელებს გარკვეული კითხვები უჩნდებათ. ამ ბლოგში სწორედ ასეთ შეკითხვებს გავცემთ პასუხს:

1. აღარ არის საჭირო ინსპექტირების თარიღის დამახსოვრება. საიტზე greenway.ge შემოსვლისთანავე, სპეციალურ ველში ავტომობილის ნომრის მითითებით, მომენტალურად გაიგებ თუ როდის გიწევს გეგმიური ტექინსპექტირება.

2. იმისათვის, რომ რიგში დგომა არ მოგიწიოს, შეგიძლია ვიზიტი წინასწარ, მარტივად დაჯავშნო ვებ-გვერდზე.

3. ჯავშნისას გადახდის შემთხვევაში აღარ დაგჭირდება დამატებითი კომუნიკაცია ადგილზე. საჭიროა მხოლოდ ტექპასპორტი და ავტომობილის გასაღები.

4. ფილიალში მისვლისას არ ეცადო ავტომობილის ცენტრში თავად შეყვანას - ეს ინსპექტორის მოვალეობაა.

5. ტექინსპექტირების საფასური განსხვავდება ავტომობილების ტიპების მიხედვით: მსუბუქი - 60₾, სატვირთო ან სამგზავრო - 100₾, მისაბმელი - 60₾, ელექტრომობილი - 48₾.

6. თუ ვერ ახერხებ თავად მანქანის მოყვანას, შეიძლება სხვამ მოიყვანოს შენი ავტომობილი.

7. თუ ავტომობილის გამოშვებიდან არ გასულა 4 წელი, ტექინსპექტირების ჩატარება აუცილებელი არ არის.

8. თუ ავტომობილი ჯერ არ გამხდარა 8 წლის, მაშინ ორ წელიწადში ერთხელ დასჭირდება ინსპექტირება. ხოლო თუ უკვე 8 წლის გახდა, მაშინ ინსპექტირების გავლა ყოველ წელს მოუწევს.

9. ტექინსპექტირების გაუვლელობის შემთხვევაში საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის თანახმად დაჯარიმდებით, ჯარიმებს ტექინსპექტირების კომპანია არ წერს.

10. თუკი ტექინსპექტირების წინ შფოთვას განიცდი, მარტო არ ხარ. დღეში ათასობით ავტომფლობელი გადის იგივე პროცესს, თუმცა, სანერვიულო არაფერია. ტექინსპექტირებით გარემოსა და ჩვენი გარშემო მყოფების უსაფრთხოებაზე ვზრუნავთ.

თუ გინდა, რომ ვიზიტისას თავიდან აირიდო ხარვეზები, წინასწარ გაეცანი ბლოგს - რა და რატომ მოწმდება ტექინსპექტირებისას.

მეტ ინფორმაციას ვებ-გვერდზე, ხშირად დასმულ შეკითხვებში გაეცნობი.

გისურვებთ უსაფრთხო და სასიამოვნო მგზავრობას !